Tin tức

Người già đứng trước ngưỡng cửa công nghệ

29/08/2019

Việt Nam đang trong giai đoạn già hóa dân số - xu hướng già này thể hiện rõ qua tháp dân số từ những năm 2000 - đến nay. Tỷ lệ người từ 50 tuổi chỉ thay đổi từ 10% đã tăng  đến 22% và đạt mốc 21 triệu trên tổng số 97 triệu người (theo populationpyramid.net

Những người già không được kết nối

Số liệu của Telenor, công ty viễn thông đa quốc gia chỉ ra rằng một phần không nhỏ người châu Á đang bị bỏ lại trong thời đại của cách mạng số. Những người trên 65 tuổi đang tăng nhanh chóng nhưng khả năng thích nghi về công nghệ khiến họ trở thành nhóm “yếu thế” trong xã hội online. Người già ít tham gia vào hoạt động mạng, đặc biệt thông qua điện thoại, lấy ví dụ số người dùng điện thoại trên 50 tuổi tại Ấn độ chỉ là 6% trong đó số người dùng data (dữ liệu 3G, 4G) là 1%. Các con số tối màu tương tự tại Bangladesh, Thái Lan, Malaysia,… cho thấy rào cản về công nghệ đối với người lớn tuổi đang bao trùm khu vực châu Á. Ở Việt Nam, số người dùng internet và dùng smartphone tính đến năm 2019 lật lượt là 59,2 triệu và 35,6 triệu người (chiếm 36,7% dân số). Phần nhiều trong số những người chưa được dùng internet và smartphone lại chính là người già. Vậy điều gì khí người già bị bỏ lại trong thời đại của công nghệ?  

5 rào cản khiến người già khó tiếp cận công nghệ mới

1. Mong muốn “an nhiên” của tuổi già

Ở cái tuổi xế chiều, người ta muốn được bình yên, muốn được hưởng thụ. Smartphone là gì, mạng là gì,… có lẽ không quan trọng. Trong khi ông vẫn có thể chơi cờ tướng, bà vẫn có thể đi tập thể dục, bao nhiêu năm vẫn vậy thì thay đổi làm gì.  Đứng trước một cái mới, phần đông sẽ chùn bước.  

2. Khả năng học hỏi – ghi nhớ giảm dần

Người già nói chung hay quên, sẽ không có gì ngạc nhiên khi bạn vừa hướng dẫn một cô 50-60 tuổi login facebook, giây sau cô hỏi lại, rồi bạn thao tác, cầm tay chỉ việc, cô lấy giấy bút ra ghi chép nhưng vẫn tiếp tục hỏi lại. Một đặc điểm nữa là người già ít hiểu hoặc muốn hiểu về logic mới mà chỉ bắt chước để thao tác, chính cách tiếp cận này khiến họ không nhớ được lâu.

3. Mức giá cao của công nghệ

Các sản phẩm về công nghệ nhìn chung có mức giá khá cao so với  thu nhập chung tại Việt Nam. Điều này còn rõ hơn với các “cụ” khi nguồn thu nhập không thực sự dồi dào. Tiền thuốc, tiền ăn, tiền… thật khó trách các cụ khi không dành hẳn vài triệu mua một chiếc Smartphone hay Tablet.

4. Thiếu các sản phẩm và nội dung đặc thù

Hẳn bạn biết người già thì mắt mờ, chân tay run, tai nghễnh ngãng. Bạn có biết phần mềm nào mà UI/UX tối ưu cho người già chưa? Và bạn có biết ngoài thị trường có chiếc smartphone nào tập trung khắc phục các đặc điểm này của người già không? Câu trả lời là có, nhưng quá ít. Hiện tại người già đang phải “dùng chung” các dòng sản phẩm với con trẻ - những sản phẩm về bản chất không dành cho họ.

5. Mất kết nối giữa các thế hệ trong thời đại kết nối

Sự thật là người trẻ không thích dạy người già. Người trẻ đang bận online, đang livestream, đang bán hàng, đang sống ảo. Người trẻ không có thời gian hay không dành ra đủ thời gian để đưa nhóm yếu thế nhiều tuổi lên mạng. Người trẻ nghĩ sản phẩm công nghệ không dành cho người già; người trẻ cũng không muốn mua một chiếc smartphone về tặng người già mà không biết người già có dùng được không. Người trẻ có nhiều mối quan tâm hơn ở đâu đó trên mạng. Và thế là khi đoàn người với công nghệ tiến lên, nhóm người già bị bỏ lại.

Thị trường công nghệ bỏ ngỏ, sân chơi thiếu người

Smartphone hiện đang là biểu trưng của công nghệ. Tuy vậy, khi lướt qua cửa hàng thế giới di động, fptshop, tiki hay sendo khó có thể tìm thấy một sản phẩm smartphone thuần túy nào dành cho người già. Mới đây Masscom cũng đã cho ra mắt dòng điện thoại cho người có tuổi Smartphone X5 Fami, tuy vậy nỗ lực này còn quá khiêm tốn so với nhu cầu của thị trường. Với những người già có khả năng thích nghi, việc học sử dụng các thiết bị công nghệ thông thường có lẽ không quá khó, chỉ chậm hơn, thao tác hướng dẫn lặp lại nhiều lần và cần có tính kiên trì. 

Takeaway về người già thời 4.0

  • Người già đang chiếm số lượng lớn tại Việt Nam (22%) và xu hướng này đang tăng nhanh
  • Người già là nhóm yếu thế trong xã hội số
  • Có nhiều rào cản để người già có thể tiếp cận công nghệ mới bao gồm yếu tố bên trong (tâm lý, tài chính, sức khỏe) và bên ngoài (sản phẩm, dịch vụ, tâm lý của xã hội)
Viết bình luận: