Blog

Một chiếc điện thoại thông minh hơn - Trích iPhone The One Device

24/04/2019

Phòng Lab thử nghiệm người dùng của Apple tại tòa nhà 2 Infinite Loop đã bị bỏ hoang nhiều năm. Bên dưới sảnh của studio thiết kế công nghiệp nổi tiếng (Industrial Design studio – studio ID) không gian được ngăn ra bằng chiếc gương một chiều để những người quan sát giấu mặt có thể thấy được những gì mà người bình thường điều hướng các công nghệ mới. Nhưng Apple đã không còn thực hiện thử nghiệm người dùng, kể từ khi Steve Jobs trở lại làm CEO vào nó 1997. Theo Jobs, Apple sẽ cho người dùng thấy những gì họ muốn, chứ không mời họ phản hồi.

Tuy nhiên, phòng thí nghiệm bị bỏ hoang này đã tạo ra nơi ẩn náu lý tưởng cho một nhóm nhỏ những bộ óc làm việc không ngừng nghỉ của Apple, những người đã lặng lẽ bắt tay vào một dự án thử nghiệm mới. Suốt nhiều tháng, nhóm đã tổ chức các cuộc họp không chính thức, được đánh dấu bằng những buổi ngồi lại với nhau để cùng brainstorm tự do. Nhiệm vụ của họ tuy mơ hồ nhưng đơn giản: “Khám phá các tương tác đa nhiệm mới (Explore new rich interactions-ENRI)”. Đội ENRI là một đội rất nhỏ. Nó bao gồm một vài nhà thiết kế phần mềm trẻ tuổi của Apple, một nhà thiết kế công nghiệp chủ chốt, và một số kỹ sư đầu vào táo bạo. Về cơ bản, họ đang cố gắng để sáng tạo ra những cách thức mới để giao tiếp với máy móc, Kể từ khi ra đời, máy tính cá nhân dựa trên một khuôn khổ cho phép con người có thể nói cho nó biết phải làm gì: bàn phím duy thiết kế như một máy đánh chữ, một công cụ về cơ bản giống với những gì mà các nhà báo ở thế kỷ XIX đã sử dụng để viết bản thảo của mình. Sự bổ sung chính duy nhất vào các thiết bị đầu vào là con chuột máy tính. Trong suốt cuộc cách mạng thông tin ở nửa sau thế kỷ đó là cách mà hầu hết mọi người điều hướng các hoạt động của máy tính – gõ bàn phím và những cú nhấp chuột. Khả năng kỹ thuật số gần như là vô hạn, nhưng giao diện người dùng lại quá cũ kỹ.

Vào đầu thế kỷ XXI, internet là xu hướng chủ đạo và đã hoàn thiện. Phương tiện truyền thông trực tuyến trở nên phức tạp và đòi hỏi tính tương tác cao. iPod của Apple đã đem nhạc số vào túi của người dùng, và máy tính cá nhân trở thành trung tâm của bản đồ, phim ảnh và hình ảnh. Nhóm ENRI dự đoán rằng việc gõ phím và nhấp chuột sẽ sớm trở thành sự trở ngại đáng thất vọng, và chúng ta cần những cách thức mới để tương tác với tất cả các phương tiện truyền thông phong phú đó, đặc biệt là trên những máy tính của Apple. “Có một nhóm nhỏ bí mật, với mục đích xem xét lại việc nhập dữ liệu đầu vào cho máy tính Mac”, Joshua Strickon, một thành viên của nhóm cho biết. - Nhóm nghiên cứu đã thử nghiệm tất cả các dòng khác nhau của phần cứng - cảm biến chuyển động, các loại chuột mới, một công nghệ đang phát triển được gọi là cảm ứng đa điểm – trong hành trình tìm kiếm một phương thức trực tiếp hơn để điều khiển thông tin. Các cuộc họp được tổ chức kín đáo đến nỗi thậm chí Jobs cũng không biết là chúng đang diễn ra. Các thao tác, điều khiển người dùng và khuynh hướng thiết kế kết hợp với nhau ở đây sẽ trở thành ngôn ngữ giao tiếp truyền thông trong thế kỷ mới – bởi vì hạt nhân của sự hợp tác bí mật này sẽ trở thành chiếc điện thoại iPhone sau này.

Tuy nhiên, thành tựu của những người tiên phong đã bị che khuất khỏi tầm nhìn, mắc kẹt ở phía bên kia tấm gương một chiều, bởi một công ty bí ẩn tột cùng và vị giám đốc điều hành cấp cao của họ. Nói cách khác, câu chuyện của iPhone không phải bắt đầu từ Steve Jobs hoặc một kế hoạch vĩ đại để tạo ra một cuộc cách mạng điện thoại, mà từ một nhóm nhỏ kỳ lạ gồm các nhà thiết phần cứng và tin tặc phần cứng đang mày mò tìm kiếm bước tiến hóa trong sự cộng sinh của con người-máy tính. 

THÀNH LẬP ĐỘI

“Đội thiết kế giao diện người dùng (UI) chưa được nhiều người biết đến, ngay cả tại thời điểm này, một thành viên trong đội đầu tiên của dự án iPhone nói với tôi. Bởi một lý do, thuật ngữ diện người dùng tạo cảm giác như được trích dẫn từ một tài liệu họ dẫn kỹ thuật; bản thân cái tên đó dường như được thiết kế một cách độc đáo nhằm mục đích làm mờ đi các giác quan. “Không có ngôi sao nhạc rock nào trong đội thiết kế UI,” ông nói. “Không Có Jony Ive của UI.” Nhưng nếu Có, họ sẽ là Bas Ording và Imran Chaudhri. “H. chính là những ngôi sao như Lennon - McCartney của đội UI.”.

Ording và Chaudhri gặp nhau trong những ngày đen tối nhất của Apple. Ording, một nhà thiết kế phần mềm người Hà Lan tinh tế, lôi cuốn và trẻ trung, đã được tuyển dụng vào Đội thiết kế giao diện người dùng vào năm 1997, năm mà công ty công bố bị mất một tỷ đô-la doanh thu và Jobs trở lại để ngăn chặn tình trạng này. Chaudhri, một nhà thiết kế sáng giá người Anh, bị ảnh hưởng bởi các biểu tượng của MTV cũng như của Apple, đã đến làm việc ở Apple một vài năm trước và sống sót sau những đợt sa thải và cắt giảm nhân sự của Jobs. “Lần đầu tiên tôi gặp Imran tại khu vực hút thuốc trong bãi đậu xe”, Ording nói. Họ trở thành một cặp đôi kỳ quặc; Bas thật sôi nổi, dễ gần và lúc nào cũng tỏ ra tốt bụng, trong khi đó Imran thì mạnh mẽ, thời trang và lạnh lùng. Nhưng họ gần như đã xóa bỏ mọi khác biệt ngay lập tức. Rất nhanh sau đó, Ording đã thuyết phục Chaudhri đến nhóm UI.

Ở đó, họ tham gia cùng với Greg Christie, một Công dân New York gia nhập Apple năm 1995 vì lý do: thực hiện dự án Newton – một trợ lý kỹ thuật số cá nhân của Apple, nỗ lực tấn công đầu tiên vào lĩnh vực máy tính di động. "Gia đình tôi nghĩ rằng tôi đang chuyển sang Apple", ông nói, “một Công ty mà rõ ràng là đang đi lệch hướng thị trường". Các thiết bị Newton đã không đạt doanh số tốt, do đó Jobs đã khai tử nó, và Christie được đưa sang phụ trách nhóm giao diện con người.

Khi Jobs đặt trọng tâm vào máy tính Mac mới của Apple, Bas và Imran đã lần đầu tiên cảm nhận được hình ảnh của một hệ điều hành già cỗi. Họ làm việc trên các nút bấm, những thanh tiến trình và một kính bóng bẩy, trong suốt nhằm làm trẻ hóa sức hấp dẫn của máy tính Mac. Quan hệ đối tác sáng tạo của họ phát triển. Họ đã chứng minh rằng thiết kế giao diện người dùng, vốn bị chế nhạo suốt một thời gian dài là ngu ngốc - khu vực màu xám cho phép người dùng cài đặt và những trình đơn xổ xuống, “nút bấm và quay số” như Christie đã nói – đã tới thời điểm chín muồi để đổi mới. Khi các ngôi sao sáng như Bas và Imran xuất hiện tại Apple, họ bắt đầu hoạch định ra những chân trời mới.

May mắn thay, họ sắp sửa tìm thấy.

Trong quãng thời gian nhàn nhã được đào tạo để trở thành một kỹ sư dân dụng ở Massachusetts, Brian Huppi đã chọn đọc cuốn sách Insanely Great (tạm dịch: Sự điên rồ tuyệt vời) của Steven Levy. Cuốn sách viết về khoảng thời gian đầu những năm 1980, Steve Jobs đã tách các chiến binh của Apple ra khỏi phần còn lại của Công ty, ông đã phất cao một lá cờ cướp biển trong bộ phận của họ và lãnh đạo họ thiết kế chiếc máy tính Macintosh tiên phong. Huppi không thể rời mắt khỏi cuốn sách. “Tôi nghĩ: “Wow, làm việc ở một nơi như Apple sẽ như thế nào nhỉ?” ông kể. Vậy nên, Huppi đã từ bỏ chuyên ngành của mình và quay về trường để học về kỹ thuật cơ khí. Sau đó, ông nghe tin Jobs đã trở lại điều hành tại Apple – may mắn làm sao. Huppi đã được nhận vào Công ty với tư cách là một kỹ sư đầu vào trong năm 1998.

Ông đã được đưa vào làm việc trong dự án máy tính xách tay iBook, nơi ông gặp gỡ đội kiểu dáng công nghiệp (ID), mà tên tuổi đã bắt đầu tỏa sáng nhờ người đứng đầu của nó, Jonathan Ive. Sự sắp xếp đổi mới thiết Bondi Blue iMac rực rỡ màu sắc - là căn nguyên cho sự ra đi của ngành Công máy tính để bàn - đã giúp cải thiện vận may của Apple vào cuối năm 1990. Môi trường làm việc ít hấp dẫn hơn so với những tưởng tượng. Công việc của ông chủ yếu là vận chuyển máy tay, sau đó bắt đầu cập nhật phần nâng cấp của nó. Huppi đã không thoát khỏi ngành kỹ thuật dân dụng chỉ để trở lại làm việc với phần cứng của máy tính xách tay; ông muốn theo đuổi một cái gì lớn lao hơn dưới ngọn cờ cướp biển đang tung bay, hòa nhập vào mai của ngành công nghiệp đang chuyển động. Vì vậy, ông đã đến gặp nhà thiết kế công nghiệp đặc biệt – Duncan Kerr, người từng làm cho Công ty thiết kế nổi tiếng IDEO trước khi đến làm việc cho Apple. “Duncan là người đứng đầu trong đội ID” Chaudhri đánh giá, “ông là người phụ trách giải quyết những gì xảy ra trên màn hình cũ màn hình trông sẽ như thế nào.“

Huppi nói: “Chúng tôi đã thảo luận về việc làm sao để người dùng cảm thấy tuyệt vời khi sử dụng, và bàn về cách tiếp cận thực sự lấy người dùng làm trung tâm để xác định cần phải làm gì với đầu vào.” Họ muốn tái lập cách thức con người tương tác với máy tính từ đầu, và để trả lời câu hỏi: chính xác là họ muốn những tương tác đó như thế nào. Vì vậy, Kerr tiếp cận Jony Ive để xem liệu đội ID có thể hỗ trợ một nhóm nhỏ mà họ có thể gặp gỡ thường xuyên để nghiên cứu các vấn đề trên hay không. Ive đã đồng ý tất cả, đó là tin tốt lành – nếu có ai đó mong muốn được bắt tay vào một dự án không giới hạn, đổi mới và thực sự hy vọng để thấy nó trở thành hiện thực, ID là nơi để đến. “Tôi biết rằng về mặt nguyên tắc nó phải thông qua đội ID, Huppi nói, “vì họ có tất cả quyền lực, và họ cá tai mắt của Steve.”

Huppi biết Greg Christie từ một dự án máy tính xách tay, Ording moid và Chaudhri đã làm việc với Kerr. Chuyên gia về kiến trúc chip và cựu binh của dự án Newton - Mike Culbert và ông chủ của Huppi - Steve Hotelling, đã tham dự các cuộc trao đổi. Sau đó, có thêm người mới gia nhập: họ kết nạp thêm Josh Strickon từ phòng thí nghiệm Media Lab của MIT. Ở đó, Strickon đã trải qua nhiều năm gắn bó với những thử nghiệm kết hợp công nghệ và âm nhạc. Đối với luận án thạc sĩ của mình, ông đã tạo ra một công cụ dò theo tia laser để theo dõi chuyển động của bàn tay. Huppi nói: “Ông ấy có vẻ là một người có nhiều kinh nghiệm tương tác, và tôi cũng vậy. Ông ấy hoàn hảo cho nhóm brainstorm này.”

Khi Joshua Strickon đến Apple vào năm 2003, công ty một lần nữa đang trong trạng thái bấp bênh. iMac đã giành được nhiều giải thưởng và có doanh số ổn định, nhưng bong bóng công nghệ đã bùng nổ; lợi nhuận giảm xuống và Apple bị thua lỗ lần đầu tiên kể từ khi Jobs trở lại. iPod vẫn chưa thành công, những người đứng đầu và các nhà đầu tư rất lo lắng. “Khi tôi đến đó,” Strickon nói, “giá cổ phiếu là 14 đô-la và không ai dám chắc rằng nó sẽ tăng lên và mất bao lâu mới tăng lên được.” Apple để ông làm việc trong một văn phòng không có cửa sổ với vài thiết bị hư hỏng. “Họ trang bị cho tôi một máy tính xách tay và một máy tính để bàn,” ông nói, “và các thiết bị đó thường xuyên gặp trục trặc.” Trong khi đó, khuôn viên Cupertino bị lấp đầy bởi những “tín đồ” của Apple, một vài người không che giấu sự tôn thờ của mình đối với Steve Jobs. “Apple là một nơi rất lạ,” ông nói. “Bạn sẽ nhìn thấy những người mặc quần áo giống Steve? Thật ra, có rất nhiều bản sao của Steve, Strickon không thể nhận ra ai mới là Steve thật. Ông đã dõi theo Jobs kể từ khi đến Cupertino – người hướng dẫn luận án của ông từng làm việc cho Apple nhiều năm trước đó, và Strickon muốn gửi lời chào đến Steve. Nhưng khi tình cờ đứng cạnh ngài CEO trong lúc xếp hàng chờ suất ăn nhẹ tại khu vực nhà ăn của công ty, Strickon đã tưởng rằng Jobs là một trong y tôi không nhận ra đó là Steve,” Strickon nói. “Tôi nghĩ , là một người thích ăn mặc giống ông ấy mà thôi."

Khi đó Strickon còn khá trẻ, ông đã hoàn thành luận án tiến sĩ và làm việc tại Apple khi mới chỉ 20 tuổi, mong đợi tìm thấy các viên trẻ tuổi khác. “Nhưng công ty này chủ yếu là những người ta ông trung niên, điều đó thật là sốc”, ông nói. Strickon cảm thất vọng khí ngột ngạt và yên lặng, ông cho rằng tất cả là bởi mọi người quá tôn sùng Jobs. “Tôi có bạn bè ở Google, và môi trường làm việc ở đó giống như sân chơi với những đứa trẻ chạy nhảy xung quanh, không có bố mẹ. Nhưng ở Apple, mọi người cảm thấy mình không quyền đưa ra ý tưởng và được làm theo... Tất cả mọi thứ đều bị Jobs quản lý”, Strickon nói. Các kỹ năng của Strickon – nền tảng kiến thức độc đáo về cảm biến dựa trên cảm ứng và phần mềm cần thiết để điều khiển ch, sự nhạy cảm về âm nhạc và sự tinh tế trong việc thử nghiệm – rất phù hợp với dự án đang ấp ủ, Huppi nghĩ. Ngay cả khi những kỹ năng đó không đủ tốt để đàm phán về văn hóa doanh nghiệp của Apple.

Vì vậy, hạt nhân của dự án iPhone chính là các nhà thiết kế châu Âu và các kỹ sư Bờ Đông. Tất cả đều đến với Apple trong những năm hồi phục nhiều xáo trộn, ngay trước hoặc ngay sau khi Jobs trở lại. Họ đang ở độ tuổi 20-30, đầy tham vọng và muốn thử thách các công nghệ mới: Bas Ording, một người sành sỏi về giao diện người dùng, đã nhận được các tín hiệu từ việc gõ bàn phím và chơi game; Imran Chaudhri, một nhà thiết kế có ảnh hưởng đến giới tin tặc có thể vượt qua khoảng cách giữa SV và MTV; Joshua Strickon, một chuyên gia về cảm biến được MIT đào tạo với đôi tai hướng về âm nhạc điện tử, còn tâm hồn hướng về màn hình cảm ứng; Brian Huppi, một con người đa năng có thể xây dựng bất cứ thứ gì; và Duncan Kerr, một nhà thiết kế trang trí có ý định kết hợp kiểu dáng công nghiệp với các giao diện S. Với sự hỗ trợ của các chuyên gia trong ngành công nghiệp như Dev Hotelling và những nhà tiên phong về PDA như Greg Christie, các cuộc họp của ENRI sẽ đưa ra kế hoạch chi tiết cho thế hệ máy tính di động tiếp theo.

(còn tiếp)

Viết bình luận: