Chuỗi cung ứng ngành CNTT

Các chủ thể tham gia chuỗi cung ứng ngành CNTT

26/09/2019

Chuỗi cung ứng của ngành CNTT thường được đặc trưng bởi mức độ gia công và thuê ngoài rất cao. Điểm bắt đầu tự nhiên của chuỗi cung ứng ngành CNTT cũng bắt đầu từ vật tư, nguyên liệu, sau đó đi đến các công đoạn làm gia công (Contract manufacturer - CM) và các nhà sản xuất thiết kế gốc (Original design manufacturer - ODM), tiếp theo đó các công đoạn sản xuất thiết bị gốc (Original equipment manufacturer - OEM), tiếp theo là các công ty có thương hiệu, rồi sang kênh phân phối qua các khách hàng cấp 1,2,3,..n, rồi đến người tiêu dùng cuối cùng. Mỗi một ngành có thể có nhiều chuỗi cung ứng toàn cầu khác nhau. Mỗi một chuỗi toàn cầu bao gồm nhiều công ty thành viên tham gia cung ứng cho nhau. Một công ty có thể đồng thời tham gia nhiều chuỗi cung ứng toàn cầu. Tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu nghĩa là doanh nghiệp trở thành thành viên của chuỗi, quốc gia có doanh nghiệp trong nước hoặc doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tham gia vào chuỗi.

Quá trình tham gia chuỗi cung ứng trong ngành CNTT có thể diễn tả như sau:

 

 

 

 

 

 

 

 

Hình 2.4. Chuỗi cung ứng ngành CNTT

Các chủ thể chính tham gia chuỗi cung ứng ngành CNTT:CM (viết tắt của Contract manufacturer) là những nhà sản xuất chuyên làm gia công cho nhà sản xuất khác mà các sản phẩm đầu vào và thiết kế cũng như đầu ra do người đặt hàng đảm nhiệm. Trong ngành điện tử, các nhà sản xuất gia công này được gọi là ECM (viết tắt của Electronic contract manufacturer).

        EMS (viết tắt của Electronic manufacturing services, trực dịch là dịch vụ chế tạo điện tử) là những nhà sản xuất chuyên làm dịch vụ sản xuất các linh kiện điện tử để cung cấp cho các OEM ngành điện tử. Những EMS hàng đầu là Foxconn, Flextronics, Jabil Circuit, v.v...

        ODM (viết tắt của Original design manufacturer, trực dịch là nhà thiết kế - sản xuất gốc) là những nhà thiết kế và chế tạo sản phẩm theo đơn đặt hàng. Họ là nhà thiết kế và sản xuất ra nguyên mẫu một sản phẩm với những yêu cầu cụ thể của hãng khác rồi gắn nhãn hiệu của hãng khác đó mà tiêu thụ. ODM tự thiết kế và thường đăng ký bằng sáng chế và quyền sở hữu trí tuệ cho thiết kế của mình. Họ cũng có thể thuê các nhà thiết kế khác thiết kế các chi tiết nhỏ nằm trong thiết kế chung của họ.

        OEM (viết tắt của Original equipment manufacturer, trực dịch là nhà sản xuất thiết bị gốc) có nghĩa nguyên thủy là những nhà sản xuất ra các cụm bộ phận phụ trợ, hoặc là nhà sản xuất ra sản phẩm cuối cùng nhưng gắn mác của doanh nghiệp khác. Thuật ngũ OEM ra đời ở Hoa Kỳ hồi thập niên 1950 khi các công ty điện tử của Mỹ thuê các nhà sản xuất Đông Á cung cấp các cụm linh kiện cho mình. Trong các hợp đồng cung ứng, OEM được các OBM yêu cầu cung cấp sản phẩm cho bên đặt hàng chính xác theo các yêu cầu. Đến lượt OEM lại thuê ODM thiết kế và sản xuất nguyên mẫu cho mình, rồi thuê các ESM, ECM, CM sản xuất cho mình các linh kiện, phụ liệu, cụm bộ phận hỗ trợ theo nguyên mẫu.

Ví dụ, các thiết bị di động mác Nexus của Google thực ra do HTC (đối với Nexus One), Samsung (đối với Nexus S, Galaxy Nexus và Nexus 10), LG (đối với Nexus 4 và Nexus 5), Asus (đối với Nexus 7) sản xuất ra sản phẩm cuối cùng. Vì thế, trong trường hợp mạng sản xuất ra Nexus, thì HTC, Samsung, LG, Asus là các OEM.

Ví dụ khác, các thiết bị di động iPhone và iPad của Apple Inc. có màn hình do Samsung (đối với iPad mini), LG (đối với iPhone 5 và iPad 3), Foxconn (đối với iPhone 5S), chíp do Samsung sản xuất (dòng chíp A). Các linh kiện này được Apple Inc. đặt hàng và được giao cho các OEM để lắp ráp ra sản phẩm cuối cùng. Vì thế, trong trường hợp mạng sản xuất ra iPhone và iPad, Samsung, LG, Foxconn là các OEM.

CNTT